Τα πλεονεκτήματα

        Σε σχέση με την συμβατική φωτογραφική μηχανή τα πλεονεκτήματα των αστρονομικών CCD είναι πάρα πολλά. Οι ανιχνευτές CCD έχουν πολύ μεγαλύτερη ευαισθησία από το φωτογραφικό φιλμ, περισσότερο ομοιόμορφη φασματική απόκριση (από το υπέρυθρο μέχρι το υπεριώδες) και δεν αντιμετωπίζουν σφάλμα αμοιβαιότητας.  Ο χρόνος έκθεσης δηλαδή είναι γραμμικά ανάλογος με τον αριθμό φωτονίων που δέχεται ο ανιχνευτής, αντίθετα με το φωτογραφικό φίλμ όπου καθώς αυξάνεται ο χρόνος έκθεσης μειώνεται η ευαισθησία. Ακόμη, η ψηφιακή μορφή της εικόνας CCD επιτρέπει μια άνευ προηγουμένου επεξεργασία για τη βελτίωση είτε του αισθητικού αποτελέσματος ή για την αποκάλυψη ενός μέγιστου αριθμού πληροφοριών. Τέλος ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του CCD αποτελεί το γεγονός πως  επηρεάζεται πολύ λίγο από τη φωτορύπανση των πόλεων. Μας επιτρέπει επομένως να πραγματοποιούμε σοβαρή και συστηματική παρατήρηση ακόμη και μέσα από την πόλη !

 Mπροστά μας εκτείνεται ολόκληρη η πόλη της Θεσσαλονίκης της οποίας το κέντρο βρίσκεται  μόλις σε απόσταση  δέκα χιλιομέτρων και με το μάτι σπάνια διακρίνονται άστρα αμυδρότερα του μεγέθους 3,5. 

Οι συνολικοί χρόνοι έκθεσης που δοκιμάσαμε κυμαίνονται από 1 μέχρι και 15 λετπά ενώ η ψηφιακή  επεξεργασία των φωτογραφιών μας υπήρξε μικρή.  Στις περισσότερες περιπτώσεις χρησιμοποιήσαμε τη μέθοδο της πρόσθεσης πολλαπλών φωτογραφιών έκθεσης 1 λεπτού.  Πέρα από τη ρύθμιση του κοντράστ δεν κατεβλήθει προσπάθεια να αφαιρεθεί ο θόρυβος και να ομογενοποιηθεί το υπόβαθρο. (δεν πραγματοποιήθηκαν αφαιρέσεις dark frame και flat field.)  Αγνοήθηκε, μ' άλλα λόγια, σε μεγάλο βαθμό το κοσμητικό αποτέλεσμα των φωτογραφιών. Αυτό το τελευταίο εναπόκειται στην καλλιτεχνική έμπνευση  κάθε φωτογράφου και στην μαεστρία με την οποία  χειρίζεται το σχετικό λογισμικό. Ακόμη θα πρέπει να σημειώσουμε ότι δεν χρησιμοποιήθηκε σκίαστρο στο στόμιο του τηλεσκοπίου το οποίο παρέμεινε καλυμμένο με τη διαφανή μεμβράνη Τurbo film της εταιρίας Βaader (το χρησιμοποιούμε πάντοτε στις παρατηρήσεις ρουτίνας με νευτωνικά τηλεσκόπια για να μην σκονίζεται το πρωτεύον κάτοπτρο). 

Τα αποτελέσματα των πρώτων φωτογραφιών μας όπως μπορείτε να διαπιστώσετε λίγο πιο κάτω στη Φωτογραφική Γκαλερί, ξεπέρασε τις προσδοκίες μας επιβεβαιώνοντας το  νέο θαυμαστό κόσμο δυνατοτήτων  που υπόσχονται σήμερα οι αστρονομικές κάμερες CCD.

Το σφαιρωτό σμήνος Μ5 (5/5/2003)

Τι είναι οι αστρονομικές CCD κάμερες

Η συντομογραφία CCD σημαίνει στα αγγλικά charge coupled device και αναφέρεται στο είδος του ανιχνευτή που οι κάμερες αυτές χρησιμοποιούν και μεταφράζεται στα ελληνικά «διάταξη συζευγμένου φορτίου». Οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές και  βιντεοκάμερες του εμπορίου αντικαθιστούν και αυτές το συμβατικό φίλμ με ανιχνευτή CCD.  Για την αστρονομία η χρήση των CCD του εμπορίου παρέχει αξιόλογα αποτελέσματα για τη φωτογράφηση των πλανητών, της σελήνης και του ήλιου. Για την μελέτη όμως των αμυδρότερων άστρων, των γαλαξιών, των σμηνών και των νεφελωμάτων τα συμβατικά CCD είναι ακατάλληλα γιατί οι μεγάλες εκθέσεις που απαιτούνται για τη φωτογράφηση αυτού του τύπου  εισάγουν μεγάλη ποσότητα ανεπιθύμητου ηλεκτρονικού "θόρυβου".

Στις αστρονομικές CCD για να υπάρχει η δυνατότητα εκθέσεων μεγάλης διάρκειας η κάμερα συμπεριλαμβάνει σύστημα ψύξης που διατηρεί τη θερμοκρασία του ανιχευτή CCD τριάντα περίπου βαθμούς κάτω από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος. Το αποτέλεσμα είναι φανταστικό: Χρησιμοποιώντας ένα τηλεσκόπιο 4^ων ιντσών f /5 ειναι δυνατόν  να καταγράψουμε άστρα μέχρι και 18^ου μεγέθους!   Και πάνω απ’όλα: δεν είναι απαραίτητο να ταξιδέψουμε στην εξοχή για να πετύχουμε αυτές τις επιδόσεις. Η φωτογράφηση είναι δυνατόν να πραγματοποιηθεί ακόμη και από τη βεράντα του σπιτιού μας μέσα στην πόλη!

O σπειροειδής γαλαξίας NGC 5364 (5/5/2003)

Ο απαραίτητος εξοπλισμός

Ένα τηλεσκόπιο γρήγορου εστιακού λόγου επιτρέπει μικρότερους χρόνους έκθεσης. Μπορεί να ξεκινήσει κανείς ακόμη και με έναν τηλεφακό. Τα αποτελέσματα στο βαθύ ουρανό θα είναι και πάλι συναρπαστικά. Εαν το τηλεσκόπιό σας είναι διοπτρικό είναι καλό να χρησιμοποιηθεί ένα φίλτρο απόρριψης υπέρυθρων ακτίνων γιατί η ευαισθησία της κάμερας στις υπέρυθρες είναι δυνατόν να έχει ως αποτέλεσμα ανεστίαστα είδωλα. 

Μια αξιόπιστη ισημερινή στήριξη με αυτοματισμό go-to μας επιτρέπει να πραγματοποιούμε άνετα την παρατήρησή μας ακόμη και από ένα παράθυρο του σπιτιού μας κάτω από συνθήκες που θα ήταν σχεδόν αδύνατο να εντοπίσουμε με το μάτι ή με οφθαλμοσκοπική παρατήρηση στο τηλεσκόπιο τον γαλαξία ή το νεφέλωμα που παρατηρούμε. 

H AKTIS σας προτείνει:

Η ΑKTIS σας προτείνει την αστρονομική CCD κάμερα Starlight X-press ΜΧ-516. Πιστεύουμε ότι αποτελεί ένα πολύ αξιόλογο εργαλείο κατάλληλο τόσο για  όμορφες αστροφωτογραφίες όσο και για πολλές επιστημονικές εφαρμογές. Η ΜΧ-516 είναι ταυτόχρονα η πιο προσιτή οικονομικά αστρονομική κάμερα. (Τιμή: 1000 Ευρώ) Από πολλούς  έμπειρους αστρονόμους η κάμερα αυτή θεωρείται ως η πλέον συμφέρουσα και αποδοτική αγορά που μπορεί να πραγματοποιηθεί σήμερα στο χόμπυ της αστρονομίας!  

Με την ΜΧ516 το οπτικό πεδίο που διαθέτουμε σε ένα τηλεσκόπιο εστιακής απόστασης 800 χιλιοστών είναι 15Χ20 λεπτά της μοίρας. Οι διαστάσεις του ανιχνευτή CCD που διαθέτει είναι 4,9Χ3,6mm και το μέγεθος του κάθε pixel που χρησιμοποιεί είναι 9,8Χ12,6μm. 

Η ΜΧ516 δεν είναι πολύ μεγαλύτερη σε μέγεθος από έναν προσοφθάλμιο !